Masak Şüpheli İşlem Bildirim, Sahte Fatura Kullanma, Kurgan Ve Denetim, Tes

MASAK - Şüpheli İşlem Bildirimi (ŞİB)

MASAK, Mali Müşavirler için yeni bir rehber yayınladı.

Bu rehbere göre, Mali Müşavirlerin müşteri faturalaşma ve ödeme süreçlerinde şüpheli ya da şüphe doğurabilecek bir durumla karşılaşmaları halinde, bu durumu en geç 10 gün içinde MASAK’a rapor etmeleri zorunludur.

Mali Müşavirin bildirim yükümlülüğüne uymaması halinde, 50.000 TL’den 40.000.000 TL’ye kadar idari para cezası, ayrıca 1-3 yıl arası hapis ve 5000 güne kadar adli para cezası uygulanabilecek.

Rehberde örnek olarak belirtilen şüpheli işlemlerden bazıları şunlardır:

T-018-1.4 Müşterinin işi/mesleği, mali durumu ile işlemleri arasında makul bir orantı bulunmaması.

T-018-1.5 Müşterinin, riskli kişi veya kuruluşlar ile ticari ya da başkaca bir ilişkisinin bulunması.

T-018-2.12 İşleme dahil olan taraflar arasında mantıklı bir ticari bağ olmaması ve bu bağın işlem doğasıyla açıklanamaması.

T-018-2.22 Müşterinin, yüksek miktarda nakit ödeme yapıp kalan tutarı başka bir kaynaktan (örneğin yurt dışı banka) finanse etmesi.

T-018-2.49 Müşterinin her yıl muhasebeci değiştirmesi.

T-018-2.50 Müşterinin sahte ya da yanıltıcı belge ile gelir/giderlerini muhasebeleştirmek istemesi.

.

Sahte fatura kullanımına hapis cezası - KURGAN

Sahte fatura; şirketin faaliyet konusu ile ilgisi olmayan veya ilgili olsa da tutarı olması gerekenden çok daha düşük yada yüksek gösterilen, içeriği itibarıyla yanıltıcı faturalardır.

Vergi inceleme raporlarında bu tür faturaları kullanan herkes otomatik olarak bilerek kullanmış sayılacak ve durum 3–8 yıl hapis cezası ile sonuçlanabilecek.

Maliye 1 Ekim itibari ile KURGAN (Kuruluş Gözetimli Analiz Sistemi) risk analiz sistemini devreye alacak ve muhasebede kayıt dışılığı, sahte belge ve vergi kaçakçılığıyla daha etkin mücadele edecek.

Alınabilecek önlemler:

- Tedarikçi seçiminde titiz davranmak.

- Çalışılacak firmaların vergi kimlik numaralarının ve faaliyet konularının mutlaka sorgulanması.

- Mal/hizmet alımları için yazılı sözleşme yapmak, bu alımları depolama, satış, envanter, banka hareketleri, taşıma irsaliyeleriyle belgelemek.

- e-Fatura ve e-Arşiv faturalarının barkod/QR kod kontrollerinin yapılması.

- Vergiyi azaltmak amacıyla fatura düzenlememek veya fatura talep etmemek gibi şüpheli uygulamalardan kaçınmak.

.

MASAK - Para transferleri ile ilgili tebliğ taslağı

Hazine ve Maliye Bakanlığı Mali Suçları Araştırma Kurulu tarafından; Mali Eylem Görev Gücünün (FATF –Financial Action Task Force) tavsiyeleri doğrultusunda suç gelirlerinin aklanmasının ve terörizmin finansmanıyla mücadele kapsamında elektronik transfer/havale ve nakit işlemlerin açıklama ile izlenebilirliğini artırmak amacıyla MASAK Genel Tebliği (Sıra No: 30) taslağı hazırlamış olup, bu tebliğ taslağına göre;

- 200 bin TL ile 2 milyon TL arasındaki nakit işlemlerde 20 karakterli açıklama yazılacak

- 2 milyon TL-20 milyon TL arası nakit işlemlerde “Nakit İşlem Beyan Formu” temin edilecek

- 20 milyon TL üstü nakit işlemlerde fonun kaynağına dair ek bilgi/belge temin edilecek

- Kişisel IBAN’lar ile ticari tahsilatların yapılması şüpheli sayılacak

- POS cihazı olmadan tahsilat yapan işletmeler izlenecek

- Yükümlüler müşteriden gerekli açıklama, bilgi, belgeyi temin edemediği durumda işlemi gerçekleştirmeyecek

.

Tamamlayıcı Emeklilik Sistemi (TES)

Tüm çalışanların kapsam içinde olacağı ve hem çalışanın hem işverenin hem de devletin katı sağladığı bir sistem

- 2026-2028 dönemine dair üç yıllık yol haritasını sunan Orta Orta Vadeli Programda (OVP) açıklandı

- Tüm çalışanların (yaş sınırlaması olmadan) katılımı zorunlu, cayma hakkı yok, en az 10 yıl

- Çalışan maaşından %3 kesinti olacak, işveren %3 ve devlet %0,9 katkı sağlayacak

- Biriken tutar fonlarda değerlenecek ve emekliliğe kadar bozulamayacak

- Kıdem tazminatı karma bir sistem olacak

- TES’de biriken rakamların bir kısmı belli durumlarda ödenebilecek (işten çıkartılma, ilk defa ev alınacak olması vs.)

- 2026 yılı 2. çeyreğinde uygulamaya geçecek

.

ETDS’de güncelleme

Şirket karar defterleri (Genel Kurul, Yönetim Kurulu) ve hisse pay defterleri artık elektronik ortamda tutulabiliyor.

Banka, sigorta, bağımsız denetim vb. şirketlerde için bu uygulama zorunlu iken, diğer şirketler için isteğe bağlıdır.

Yeni düzenleme ile ETDS’e zorunlu olarak geçiş yapacak şirketlerde, Yönetim Kurulu Karar Defteri’nin elektronik ortamda tutulma zorunluluğu kaldırılmıştır.

Başka bir deyişle, Yönetim Kurulu Karar Defteri eskiden olduğu gibi kağıt ortamında da takip edilebilecektir.

.

İthal otomotivlere %30 ek gümrük vergisi

Avrupa Birliği ve Serbest Ticaret Anlaşması kapsamı dışındaki ülkelerden yapılan binek otomobil ithalatına ek vergi uygulanacak

- Benzin/dizel: %25 ek vergi

- Şarj edilebilir hibrit: %30 ek vergi

- Tam elektrikli: %30 ek vergi

Yeni düzenlemeyle ABD'den ithal edilen otomobillere uygulanan yüzde 60 oranındaki ek vergi ise kaldırıldı.

Düzenleme 21 Kasımda yürürlüğe girecek

.

Faturayı geç kesmenin cezası

Hizmet/mal tesliminden sonra en geç 7 gün içinde fatura kesilmelidir

Aksi takdirde aşağıdaki özel usulsüzlük cezaları uygulanır

- 1. kez geç kesilirse: 14 bin TL

- 2. kez geç kesilirse: 28 bin TL

- 3. kez geç kesilirse: 43 bin TL

- 4. kez ve sonrası: 57 bin TL

- Yıllık üst sınır: 14 bin TL

.

Kısa kısa

- Tüm banka hareketleri Gelir İdaresi sistemine entegre edildi, hesaplara gelen tutarlar ticari gelir sayıldığında, faturasız işlemler vergi incelemesi ve cezalarla sonuçlanabilir

- Envanter kılavuz tebliğ taslağı ile tüm bilanço kalemleri için adet, miktar, açıklama, ürün ID, kur bilgisi gibi detaylar zorunlu hale gelecek

- Devlete 5 milyon TL vergi ve ceza borcu olanlar her yılı Haziran ve Aralık aylarında açıklanacak, yapılandırmaya girenler listede yer almayacak

Sanayi Sicil Belgesi sahibi işletmeler 1 Ekime kadar UETS’ye (Ulusal Elektronik Tebligat Sistemi) geçmesi zorunlu

- 25.000 m2’den büyük projelerde, 250’den fala bağımsız bölüm olması halinde “Sağlık Ocağı”, 15.000 m2 inşaat alanı ve 150 bağımsız bölüm bulunması halinde “kreş” zorunlu oldu

- 2026 yılından itibaren geçerli olacak düzenlemeyle, büyükşehir belediyeleri ve nüfusu 30 bin olan ilçelerde; taksici, minibüsçü, tamirci, lokantacı ve kuyumcu gibi pek çok meslek grubu artık basit usul yerine gerçek usulde vergilendirilecek.

- Kur Korumalı Mevduat (KKM) hesap uygulaması sonlandırıldı. Artık yeni KKM hesabı açılamayacak

- Yeni senet sistemi ile dijital senetlere geçilecek, elle doldurulan senetler kalkacak

- Tüketicilerin her hangi bir neden göstermeksizin kullandıkları cayma hakkı 30 güne çıkarıldı

.